Obchód 64 rocznicy powstania 5 Dywizji Piechoty

W tym roku obchodzimy 64 rocznicę powstania 5 Kresowej Dywizji Piechoty w Tatiszczewie, na Stepach Nadwołżańskich Związku Sowieckiego. 17 września 1939 r. Armia Sowiecka, pod rozkazem Stalina, przekroczyła wschodnie granice Polski, rządził już Hitler.
We wrześniu Polska zginęła z mapy świata. Mieszkańcy Kresów w liczbie około półtora miliona zostali wywiezieni na Sybir, Kołymę, Półwysep Kola i tam gdzie rządzi śmierć, głód, choroby, śnieg i mróz. W 1941 roku zaistniał konflikt między Stalinem i Hitlerem. Sytuacje wykorzystał premier Rządu Polskiego na Uchodźstwie, w Londynie, gen. Władysław Sikorski, który doprowadził do podpisania umowy Sikorski - Majski, na mocy której wszyscy Polacy przebywający w Rosji od 1939 r. mieli być zwolnieni z więzień, obozów pracy, zsyłki, żyć jak wolni ludzie, pracować w miejscach własnego wyboru, mogli nawet wstępować do organizowanych ośrodków Wojska Polskiego w Związku Sowieckim.
Zaczęła się wędrówka ludzi z północy na południe, szli dniami, tygodniami, miesiącami. Wierzyli, że dojdą do wymarzonej Armii Polskiej, aby walczyć i pomścić klęskę września 1939 r. Już w sierpniu zaczęli przybywać pierwsu wolni Polacy do ośrodka Organizacji 5 Dywizji w Tatiszczewie.
Codziennie stan liczebny Dywizji powiększał się, ale praca była trudna. Ludzie byli chorzy, wycięczeni, klimat zakwaterowania i zaopatrzenia to przyczyna wielu kłopotów dowództwa Dywizji. Po paru miesiącach zostaliśmy przewiezieni do Uzbekistanu, potem do Krasnowodzka, portu nad morzem Kaspijskim, skąd przepłynęliśmy do Iranu, a stamtąd do Iraku. Ewakuacja Armii odbyła się w 2 rzutach, pierwszy w kwietniu, drugi w sierpniu 1942 r. Rosję opuściło około 96 tysięcy żołnierzy i ludności cywilnej. Pierwszym miejscem postoju 5 Dywizji był Kanakin, tam otrzymaliśmy pełne angielskie wyposażenie, obowiązywał regulamin 8 Brytyjskiej Armii. Nastąpiło bardzo intensywne szkolenie, w którym wzięly udział Kompanie Pomocnicze Służby Kobiet. Nazwa Polskiej Armii na Wschodzie została zmieniona na 2-gi Polski Korpus, 5-ta Kresowa Dywizja połączona z 6-tą otrzymała nazwę 5-ta Kresowa Dywizja Piechoty 2-go Korpusu.
Szkolenie i zmiana miejsc pobytu doprowadziła do Egiptu, skąd w lutym 1944 roku wyjechaliśmy drogą morską do Włoch. Weszliśmy do akcji nad rzeką Sangro i posuwaliśmy się na północ w kierunku Rzymu. Rozmowa gen. Andersa z dowódcą 8 Brytyjskiej Armi, zdecydowała o podjęciu próby zdobycia góry Monte Cassino przez 2-gi Korpus.
Dwukrotne wcześniejsze próby zdobycia Monte Cassino były przez wojska alianckie aby otworzyć drogę do Rzymu były bezskuteczne. 18 maja 1944 . Monte Cassino zostało zdobyte. Zwycięstwo to okupione jest ogromnym przelewem krwi i stratami w zabitych i rannych, tak żołnierzy 5-tej Kresowej, jak i innych oddziałów Korpusu. Polski żołnierz pokazał światu, że walka o wolność ojczyzny jest walką na śmierć i życie. Po odpoczynku przejechaliśmy na stronę Adriatyku, gdzie zdobyliśmy Anconę i Bolonię.
W 1946 r. cały Korpus wyjechał do Anglii na demobilizację, i miał do wyboru: powrót do Komunistycznej Polski, stały pobyt w Anglii lub Emigrację. Większość żołnierzy Kresowej wybrała wyjazd do Stanów Zjednoczonych, gdzie wylądowaliśmy we wczesnych latach 50. W roku 1954 założyliśmy Koło 5-tej Kresowej Dywizji 2-go Korpusu. Stan ewindencyjny był zmienny, na początku było nas 150 członków. Obecnie liczba członków zmniejsza isę szybko - żegnamy kolegów, którzy odchodzą na Wieczną Wartę. Wszyscy spełniliśmy nasz obowiązek Polaka żołnierza.
Skierujmy teraz naszą myśl do braci, rodzin i przyjaciół i tych wszystkich, których zostawiliśmy na cmentarzach świata.
Niech na zawsze pozostaną w pamięci wszystkich Polaków, a światłość wiekuista niechaj im świeci.

Opracował
Mieczysław Bandur
wiceprezes Koła b. Żołnierzy 5-tej KDP